Column

<p>Saamhorigheid. Solidariteit. Respect. Ooit wisten we nog wat dat was in dit land. Toen probeerden we nog begrip op te brengen voor andermans mening, ook als die mening sterk afweek van de onze. Toen waren we nog trots op ons vermogen, nee, onze tradítie tot polderen: geven en nemen, compromissen sluiten, naar elkaar toe bewegen. Toen lúísterden we nog naar elkaar. Toen&#8230; ach, toen. Het is al lang geleden.</p>
<p>Nu wordt dit land geplaagd door een ziekte die onze zachtheid en empathie wegvreet. Moedeloos worden we ervan, dat we ergens in het redelijke midden staan en links en rechts van ons kijken, waar ze staan te schreeuwen en te trekken en onze stille redelijkheid afdoen als onverschilligheid, of als zwakte. Terwijl wij gewoon liever in nuances denken. De groepen waarin wij het land indelen – het volk en de elite – die zien de wereld zó zwart-wit.</p>
<p>Hoe voorkomen we toch dat iedereen naar die twee tegengestelde polen wordt getrokken? Hoe keren we ons, kort gezegd, tegen polarisatie? Dat is eigenlijk heel simpel: we verklaren mensen die polariseren tot onze vijand. Mensen die denken in tweedelingen en van je eisen dat je kleur bekent, vormen immers een groot gevaar voor de vrede binnen onze samenleving.</p>
<blockquote><p>Beide groepen – volk en elite – zijn dom en verhard en denken enkel in stereotypen</p></blockquote>
<p>Het maakt niet uit of we het dan hebben over mensen die zich, ik noem maar wat, zorgen maken over klimaatverandering (typisch een eliteding) of juist over klimaatgekte (typisch een volksding): dat zijn ook maar standpunten, ik hecht daar verder geen waardeoordeel aan. Ieder standpunt mag er zijn. Het probleem is dat zowel het volk als de elite niet van mening is dat elk standpunt respect verdient, en daarom vind ik dat volk noch elite ons respect verdient. Snapt u?</p>
<p>In dat opzicht hebben volk en elite dus meer met elkaar gemeen dan ze denken. Beide groepen zijn dom en verhard en denken enkel in stereotypen. Alleen wij, hier in het zwijgende, genuanceerd denkende midden, prikken hier dwars doorheen. Alleen wij zien in dat volk en elite allebei even erg zijn. En daarom is het van belang dat we ons tegen hen keren. Tegen al die mensen die polariseren.</p>
<p>Wat zegt u? U wilt er nog even over nadenken? U vindt mijn plan wat radicaal? Dat is dan behoorlijk laf van u. De onverschilligheid die u aan de dag legt als het aankomt op het redden van de goede vrede in onze samenleving, is&#8230; stuitend. Ronduit stuitend. Weerzinwekkend zelfs. Als u niet kiest of u vóór of tegen polarisatie bent, dan weet ik eigenlijk al genoeg. Dan stel ik voor dat we dit gesprek hier beëindigen. Met u valt niet te praten. Hartelijk bedankt.</p>
<p><span style="font-weight: 400;">
<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div></span></p>


Amber Wiznitzer

Opinie: het is wij tegen mensen die polariseren

<div class="info-box">
<h5>Teken de petitie!</h5>
<p>Wil jij het Trump-WK ook boycotten? Teken dan <a href="https://actie.degoedezaak.org/petitions/boycot-het-trump-wk-in-de-vs-1" target="_blank" rel="noopener">hier</a> de petitie!</p>
</div>
<p>Beste KNVB,</p>
<p>Toch nog even over het WK. In mijn <a href="https://www.vn.nl/een-hitler-toernooi-was-genoeg-boycot-het-trump-wk" target="_blank" rel="noopener">vorige column</a> riep ik jullie op dat toernooi te boycotten. Mijn argument was moreel van aard: als je naar dit ‘voetbalfeest’ gaat, dan steun je impliciet het walgelijke beleid van Donald Trump. Ruim 150 duizend mensen hebben inmiddels een petitie met deze strekking ondertekend. Critici begrepen dit morele standpunt niet: alsof Trump ervan onder de indruk zou zijn als Frenkie de Jong wegbleef. Je hoort ze er dom bij gnuiven. Zo naïef! Het concept moraliteit is sommigen vreemd.</p>
<p>Enfin, ook jullie, mensen van de KNVB,  snappen er weinig van. Jullie zeiden dingen als ‘voetbal is voetbal’ en het eeuwige ‘we moeten politiek en sport niet vermengen’. Tijdens het WK in Qatar was die vermenging slecht bevallen. Jullie lieten onze spelers een <em>One Love</em>-band dragen maar toen de FIFA dreigde daarvoor gele kaarten uit te delen, verdween de band weer. Alleen minister Conny Helder van Sport pleegde nog verzet door op de tribune een regenboogspeldje te dragen, hoewel bedekt met een sjaal.</p>
<p>Zodra sport politiek gemaakt wordt, zie bijvoorbeeld de vredesprijs van de FIFA voor Trump, is onze Pavlov-reactie om te doen alsof wij neutraal kunnen blijven. Wegkijken bij verschrikkingen zit nu eenmaal in ons bloed. We stemmen zwijgend toe. Voetbal is voetbal. Gelukkig hebben jullie wel aangegeven de ontwikkelingen in de gaten te houden. Ik ben benieuwd hoeveel mensen ICE moet vermoorden voordat jullie vinden dat de ontwikkelingen een reis naar Amerika in de weg staan.</p>
<blockquote><p>Hoe garanderen jullie dat onze fans niet door ICE worden belaagd en het toernooi veilig kunnen beleven?</p></blockquote>
<p>Want beste KNVB, ik begrijp dat jullie er niet mee zitten dat Trump al een land is binnengevallen, zijn eigen leger naar linkse staten en steden stuurt om razzia&#8217;s uit te voeren op mensen van kleur, ze afvoert naar landen waar ze niet vandaan komen of opsluit in kampen en dat ICE al twee onschuldige burgers heeft vermoord. Maar jullie bekommeren je vast om de eigen supporters. Hoe garanderen jullie dat alle Oranjefans – dus ook degenen met een donkere huidskleur en degenen die zich kritisch over Trump hebben uitgelaten op sociale media – het land binnenkomen?</p>
<p>Durven jullie de veiligheid van onze supporters honderd procent te garanderen? En wat doen jullie wanneer er toch iets met ze gebeurt?</p>
<p>Twee jaar geleden kon ik me niet voorstellen deze vraag ooit te stellen, maar nu doe ik het toch: trekken jullie het Nederlands elftal terug als een Oranjefan wordt vermoord door ICE? Of is voetbal voetbal en moeten we het niet vermengen met politiek?</p>
<p>Graag antwoord op al mijn vragen. Dank.</p>
<div class="info-box">
<h5>Uitgesproken sinds 1940</h5>
<p>Steun ons onafhankelijke en progressieve geluid. Met jouw hulp blijven onze journalisten waken over de grenzen van onze vrijheid. Lees <a href="https://www.vn.nl/waarom-vrij-nederland" target="_blank" rel="noopener">hier</a> meer.</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>


Teun van de Keuken

Zou de KNVB in actie komen als ICE een Oranjefan vermoordt?

<p>Mijn zoon van dertien had een moeilijke week. Zijn vriendinnetje zei dat ze moesten praten. Dat is in die leeftijdscategorie geen neutrale mededeling, maar een existentiële dreiging. Hij vreesde het ergste: dat ze het uit wilde maken. Dat bleek niet zo te zijn. Ze vond het alleen ‘niet zo lekker gaan ’. Iets tussen vrijlaten en samen zijn.</p>
<p>Ik gaf hem vaderlijk advies. Dat halfslachtige relaties meestal meer energie kosten dan ze opleveren. Dat duidelijkheid pijn kan doen, dat je wellicht wat moet opgeven, maar onduidelijkheid langzaam sloopt. En dat je soms moet accepteren dat iemand al weg is, ook als het formeel nog niet is uitgesproken.</p>
<p>Europa lijkt op dit moment verdacht veel op mijn zoon. Alleen is de relatie hier niet een paar maanden oud, maar tachtig jaar. De Verenigde Staten hebben het niet expliciet uitgemaakt met Europa. Ze doen iets veel ergers: ze antwoorden niet meer echt. Ze schuiven afspraken vooruit, stellen voorwaarden, flirten openlijk met anderen. Dat heet geen breuk. Dat heet <em>ghosting</em>.</p>
<p>Of Groenland nu verkocht wordt of niet doet er nauwelijks toe. De boodschap is allang afgegeven. De Amerikaanse veiligheidsstrategie is niet langer gebaseerd op partnerschap, maar op transactie. Wie betaalt, mag meedoen. Wie lastig is, blijft achter. Liefde is ingeruild voor dominantie.</p>
<blockquote><p>We hebben nooit geleerd om zonder die relatie te denken. Onze hele naoorlogse identiteit is gebouwd op Amerikaanse veiligheidsgaranties</p></blockquote>
<p>Het ongemakkelijke is niet dat Amerika ons loslaat. Het ongemakkelijke is dat Europa blijft doen alsof het een fase is. Dat het daarom wel meevalt. Alsof we met wat extra defensiebudgetten en stoere woorden de oude dynamiek kunnen herstellen. Dat was geen strategie, maar relatie-ontkenning. Inmiddels is duidelijk dat die hoop ijdel is.</p>
<p>En begrijpelijk ook. We hebben nooit geleerd om zonder die relatie te denken. Onze hele naoorlogse identiteit is gebouwd op Amerikaanse veiligheidsgaranties. Versnipperd buitenlandbeleid, beperkte defensie-industrie, technologische afhankelijkheid, geen gedeeld verhaal over wat Europa zonder de VS. We zijn de volgzame partner die nooit heeft hoeven nadenken over wat die zelf wilde.</p>
<p>Decennialang was het comfortabel om onszelf te zien als morele supermacht met militaire bijsluiter. We regelden handel, normen en regels, en besteedden veiligheid uit. Dat werkte zolang iemand anders de rommel opruimde. Nu dat niet meer gebeurt, moeten we plots zelf bepalen wie we zijn. En precies daar gaat het mis.</p>
<p>Europa heeft geen gebrek aan macht, geld of mensen. Europa heeft een probleem met volwassen worden. We reageren reflexmatig, technocratisch, alsof elke fundamentele vraag kan worden opgelost met een nieuwe tegenzet of een slim compromis. Maar sommige zaken vragen geen compromissen, ze vragen verliesacceptatie. Volwassen worden betekent accepteren dat je niet alles kunt behouden, dat je vooraf bepaalt wat je bereid bent te verliezen.</p>
<p>Durven we macht te centraliseren, ook als dat nationale illusies kost en we afscheid moeten nemen van vanzelfsprekende voorspoed? Durven we veiligheid serieus te nemen zonder alles wat ons onderscheidt overboord te gooien? Durven we te erkennen dat niet elke euro twee keer kan worden uitgegeven? Deze vragen bijten elkaar. Wie meer slagkracht wil, moet accepteren dat niet elk parlement altijd zijn zin krijgt. Wie waardenvast wil blijven, moet leven met kwetsbaarheid. En wie alles tegelijk wil, krijgt uiteindelijk niets.</p>
<p>Het echte probleem is dat Europa deze spanning niet wil benoemen. We praten over instrumenten, maar vermijden het gesprek over identiteit. Erger nog: we weten niet eens of ons zelfbeeld klopt. Kunnen we een geopolitieke speler worden zonder de verzorgingsstaat uit te kleden? Kunnen we slagvaardig zijn zonder de democratie te ondermijnen? We doen alsof dat allemaal kan, maar hebben het nooit echt getoetst. Duivelse dilemma’s. En zolang we weigeren er één expliciet te kiezen en het gesprek te hebben over wat we willen offeren, wordt de keuze vanzelf voor ons gemaakt.</p>
<p>Mijn zoon en zijn vriendinnetje? Het is inmiddels uit. Hij baalde. Maar hij zei ook: ‘Nu weet ik tenminste waar ik aan toe ben. ’</p>
<p>Dat is precies waar Europa nog niet is. We zitten nog steeds te wachten op een appje dat niet meer komt.</p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>


Word lid van Vrij Nederland

Word lid van Vrij Nederland