Dat het voor Rob Jetten niet mee zou vallen om met twee rechts-conservatieve partijen een progressief regeerakkoord te sluiten, zal niemand verrassen. De kiezer heeft D66 de grootste partij gemaakt in een historisch conservatief landschap. De route naar het premierschap gaat hiermee per definitie gepaard met, voor D66, pijnlijke maatregelen.

Zo stemt de voormalige klimaatminister nu in met de opening van Lelystad Airport voor burgerluchtvaart. Wordt de verlaging van de benzine-accijns (die vooral ten goede komt van de hogere inkomens) verlengd. Krijgen bedrijven een korting op hun energierekening. En lijkt rekeningrijden, waar Jetten en Bontenbal in hun tussenakkoord nog zo enthousiast over waren, van tafel.

Het zijn allemaal handreikingen om de populisten van de VVD aan boord te krijgen.

Jetten lijkt zelf vooral te hebben ingezet op onderwijs en de rechtsstaat. De onderwijsbezuinigingen van het vorige kabinet worden teruggedraaid. Daarnaast doet het nieuwe kabinet een aantal zinnige voorstellen om de democratie en rechtsstaat te versterken.

Met stip de belangrijkste is het voorstel om een schot te bouwen tussen de rechterlijke macht en de politiek.

Als het aan het nieuwe kabinet ligt, krijgt de rechtspraak straks een eigen begroting. Leden van de Raad voor de Rechtspraak worden niet langer benoemd door het kabinet. Hiermee voorkomt Jetten dat een eventuele nieuwe anti-democratische regering straks dogmatische of wetenschap-ontkennende PVV- of FvD-rechters kan benoemen.

Dergelijke maatregelen kunnen niet snel genoeg worden doorgevoerd.

Maar ze zullen de populistische veenbrand in ons land niet stoppen. Daarvoor gooit de financiële paragraaf van het regeerakkoord te veel olie op het vuur.

Hoewel het kabinet zegt te willen staan voor ‘de onderwijzer, de politieman en de verpleegkundige’, gaan die mensen er financieel keihard op achteruit. Zij zien hun AOW-leeftijd stijgen. Net als de inkomstenbelasting en hun eigen risico. Hun zorg wordt verschraald, hun ontslagrecht versoepeld. Staan ze straks op straat, dan moeten ze maar hopen dat ze heel snel een nieuwe baan vinden: de maximale duur van de werkloosheidsuitkering WW wordt verkort van 24 naar 12 maanden.

De lastenverzwaringen worden verkocht als patriottische ‘vrijheidsbijdrage’, die nodig zou zijn om de extra uitgaven voor Defensie mogelijk te maken. In werkelijkheid is het vooral een reflectie van de politieke keuzes die iedereen die de verkiezingsprogramma’s van VVD, CDA, en D66 heeft gelezen, ook kon verwachten.

Rob Jetten heeft met een cultureel linkse campagne een rechtse economische agenda verkocht aan progressief Nederland. Gelukkig is zijn ploeg voor veel van deze voorstellen nog ver verwijderd van een meerderheid in het parlement